Wygenerowali najkrótszy impuls światła. Trwa krócej niż atomowa jednostka czasu
31 grudnia 2025, 09:34Naukowcy z hiszpańskiego Instytutu Nauk Fotonicznych (ICFO) uzyskali najkrótszy impuls światła. Impuls wygenerowany w zakresie miękkiego promieniowania rentgenowskiego trwał zaledwie 19,2 attosekundy. To krócej niż atomowa jednostka czasu czyli czas, jaki potrzebuje elektron na wykonanie pełnej orbity wokół jądra atomu wodoru. To „aż” 24,2 attosekundy. Osiągnięcie uczonych z Hiszpanii samo w sobie brzmi imponująco, ale nie jest wyłącznie sztuką dla sztuki. Możliwość stworzenia tak krótkiego impulsu światła pozwoli na wizualizowania zachowania materii w skali atomowej i subatomowej z niespotykaną dotychczas rozdzielczością czasową.
Gołąb jak radiolog i patolog
23 listopada 2015, 12:20Wykształcenie patologa czy radiologa rozpoznającego nowotwór na zdjęciach wymaga wielu lat nauki i olbrzymich nakładów. Tymczasem nowy eksperyment wykazał, że... gołębie radzą sobie z tym zadaniem niemal równie dobrze co ludzie. Ich szkolenie trwa znacznie krócej, a ptaki pracują za karmę
Walenie dostosowują czułość słyszenia do warunków
17 maja 2012, 09:42Walenie polegają w dużej mierze na słuchu, ponieważ polują i nawigują dzięki echolokacji. Okazuje się, że mogą aktywnie zadbać o swój najważniejszy zmysł, bo naukowcy zademonstrowali na samicy orki karłowatej, że spodziewając się głośnego dźwięku, zmniejsza czułość słuchu.
Wymaz z nosa pozwoli na wczesną diagnostykę choroby Alzheimera?
19 marca 2026, 08:51Choroba Alzheimera dotyka milionów ludzi na całym świecie, ale jej diagnostyka na najwcześniejszych etapach – kiedy leczenie daje najlepsze rezultaty – jest niezwykle trudna. Być może uda się to zmienić dzięki odkryciu dokonanemu przez naukowców z Duke University Health System (Duke Health). Zauważyli oni, że pobierając wymaz z nosa można pobrać próbki z wczesnymi zmianami biologicznymi powiązanymi z alzheimerem. Próbki te są dostępne jeszcze zanim pojawią się pierwsze problemy z myśleniem czy pamięcią.
Wycofany pestycyd może się wiązać z parkinsonem
14 grudnia 2015, 13:05Środek owadobójczy stosowany do początku lat 80. do tępienia termitów przez iniekcje do gruntu i występujący w owych czasach w mleku może się wiązać z objawami choroby Parkinsona.
Sygnał elektryczny przed rozpadem
14 czerwca 2012, 06:01Kilka sekund przez pęknięciem i ześlizgiwaniem w ściśle upakowanych proszkach pojawiają się sygnały elektryczne o napięciu nawet 500 woltów. Naukowcy uważają, że można by je monitorować, uzyskując w ten sposób systemy ostrzegania przed trzęsieniami ziemi czy usterkami dotyczącymi ceramicznych elementów silników.
Jak bardzo plastyczny jest mózg? Może nauczyć się latać
12 maja 2026, 07:38Mózg to niezwykle plastyczny organ. O tym wiemy od dawna. Tajemnicą pozostaje, jak daleko sięga ta plastyczność. Przeprowadzone w Chinach badania sugerują, że bardzo daleko. Nasz mózg przez miliony lat ewolucji uczył się rozpoznawać i kontrolować konkretny zestaw kończyn. Tymczasem Ziyi Xiong z Beijing Normal University oraz Yiyang Cai z Uniwersytetu Pekińskiego i ich zespół postanowili sprawdzić, co się stanie jeśli przez tydzień będziemy oszukiwać mózg, dając mu do dyspozycji wirtualne skrzydła.
Działanie środków przeciwbólowych zależy od mikrobiomu
5 stycznia 2016, 11:37Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) zmieniają skład mikrobiomu jelitowego, co wpływa na sposób ich metabolizowania i ograniczenie skuteczności.
Odkryto unikatową mozaikę z Samsonem
9 lipca 2012, 06:28W Dolnej Galilei, w pobliżu kibucu Chukok, odkryto unikatową mozaikę przedstawiającą Samsona. Jak ujawniła dr Jodi Magness, archeolog z Uniwersytetu Karoliny Północnej, zdobiła ona podłogę synagogi sprzed ok. 1600 lat.
Dynamiczne czarne dziury można opisać na podstawie klasycznej termodynamiki?
6 lipca 2026, 16:10Czarne dziury od pół wieku uważane są za obiekty, które łączą fizykę ekstremalną z tą najbardziej przyziemną. Już w latach 70. Stephen Hawking i inni fizycy zauważyli, że mechanika czarnych dziur rządzi się prawami przypominającymi zwykłą termodynamikę. Problem w tym, że owe prawa sformułowano dla czarnych dziur w stanie równowagi, czyli takich, które się nie zmieniają. Tymczasem prawdziwe czarne dziury nieustannie ewoluują – rosną, zderzają się, parują. Abhay Ashetkar, Daniel E. Paraizo oraz Jonathan Shu z Pennsylvania State University zaproponowali na łamach Physical Review Letters sposób na przezwyciężenie tego ograniczenia.
